Livestream bán hàng là gì? Các trách nhiệm của cá nhân thực hiện livestream

Livestream bán hàng là gì? Hoạt động livestream bán hàng trên các nền tảng trực tuyến đã được đưa vào diện quản lý chặt chẽ. Luật Thương mại điện tử 2025 (chính thức có hiệu lực từ 01/07/2025) quy định chi tiết các điều kiện bắt buộc đối với cả cá nhân phát sóng và đơn vị cung cấp sản phẩm.

Việc áp dụng các quy định này đối với hoạt động livestream sẽ bắt đầu từ ngày 01/07/2026. Các tổ chức và doanh nghiệp có trụ sở hoạt động kinh doanh cần đặc biệt lưu ý khẩn trương rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành nền tảng để tránh các rủi ro pháp lý và mức phạt hành chính.

1/ Định nghĩa Livestream bán hàng và Người livestream bán hàng theo quy định Luật

Tại khoản 10, khoản 11 Điều 3 Luật Thương mại điện tử 2025:

Quy định về trách nhiệm của người livestream bán hàng (áp dụng từ 01/07/2026):

• Cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử để phục vụ việc xác thực danh tính người livestream bán hàng.

• Thực hiện theo quy chế hoạt động livestream bán hàng đã được công khai trên nền tảng trong quá trình livestream bán hàng.

• Từ chối hợp tác khi người bán không cung cấp đầy đủ thông tin: Giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trước khi livestream bán hàng; Giấy tờ chứng minh đáp ứng chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

• Đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải có văn bản xác nhận nội dung quảng cáo trước khi thực hiện quảng cáo, người bán cung cấp văn bản xác nhận trước khi thực hiện livestream bán hàng. Nội dung bán hàng livestream phải phù hợp với nội dung quảng cáo được xác nhận.

• Không cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, chính sách khuyến mại, bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ.

• Thực hiện nội dung quảng cáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải xác nhận nội dung quảng cáo.

• Không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục trong quá trình livestream bán hàng.

• Dừng hợp tác, dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị ngay khi phát hiện hoặc theo yêu cầu của người bán hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật.

Quy định về trách nhiệm của người bán (Điều 23 Luật Thương mại điện tử 2025):

• Trước khi thực hiện livestream bán hàng, người bán phải cung cấp đầy đủ cho người livestream bán hàng giấy tờ chứng minh sau đây: Giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trước khi livestream bán hàng; Giấy tờ chứng minh đáp ứng chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

• Đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải có văn bản xác nhận nội dung quảng cáo trước khi thực hiện quảng cáo, người bán cung cấp văn bản xác nhận cho chủ quản nền tảng và người livestream bán hàng trước khi thực hiện livestream bán hàng. Nội dung bán hàng livestream phải phù hợp với nội dung quảng cáo được xác nhận.

• Dừng hợp tác, dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị ngay khi phát hiện hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật.

2/ Phân tích các trách nhiệm bắt buộc đối với cá nhân thực hiện livestream

Dựa trên các điều luật đã trích dẫn, người trực tiếp thực hiện phát sóng bán hàng cần triển khai 7 hành động cụ thể sau đây.

Cung cấp thông tin xác thực danh tính cho nền tảng

• Nền tảng thương mại điện tử bắt buộc phải thu thập và lưu trữ thông tin định danh của người thực hiện livestream. Thông tin này bao gồm căn cước công dân và mã số thuế cá nhân.
• Người livestream cần hoàn thiện hồ sơ thông tin tài khoản đầy đủ trước khi kích hoạt chức năng phát sóng trực tiếp.

Tuân thủ quy chế hoạt động của nền tảng phát sóng

Mỗi hệ thống website hoặc ứng dụng đều có một bản quy chế hoạt động công khai. Người livestream phải đọc kỹ tài liệu này và thực hiện đúng các điều khoản, bao gồm các quy định về từ khóa hạn chế sử dụng và quy định về điều hướng liên kết.

Từ chối hợp tác khi thiếu tài liệu chứng minh nguồn gốc và chất lượng

Đây là quy định yêu cầu người livestream phải kiểm tra giấy tờ trước khi thực hiện công việc. Nếu người bán không cung cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh và giấy kiểm định chất lượng, người livestream phải từ chối phát sóng.

Ví dụ thực tế: Khi livestream giới thiệu các dòng sản phẩm men vi sinh thủy sản, người trực tiếp phát sóng phải yêu cầu nhà sản xuất cung cấp đầy đủ chứng nhận lưu hành và kiểm định chất lượng chuyên ngành. Việc phát sóng không có giấy tờ đối chứng sẽ dẫn đến vi phạm.

Cung cấp thông tin trung thực, chính xác về sản phẩm

Mọi thông tin phát ngôn trên phiên phát sóng trực tiếp phải phản ánh đúng sự thật khách quan của sản phẩm và dịch vụ. Việc tự ý thêm thông tin sai lệch sẽ bị xử lý theo quy định về hành vi gian lận thương mại.

Ví dụ thực tế: Khi thực hiện giới thiệu dịch vụ cho một nhà hàng, nếu thực đơn cung cấp là món phở, người livestream tuyệt đối không được thông báo cơ sở có bán kèm gà rán nếu thực tế cơ sở không hề phục vụ món ăn này. Thông tin truyền tải phải khớp hoàn toàn với thực tế cung cấp.

Phát ngôn đúng giới hạn của văn bản xác nhận quảng cáo

Đối với các danh mục hàng hóa bắt buộc phải xin giấy phép quảng cáo từ cơ quan nhà nước, người livestream chỉ được phép giới thiệu sản phẩm dựa trên nội dung kịch bản đã được cơ quan chức năng đóng dấu xác nhận. Mọi phát ngôn vượt quá nội dung giấy phép đều vi phạm pháp luật.

Tuân thủ các tiêu chuẩn về trang phục và ngôn từ

Người tham gia livestream phải sử dụng từ ngữ chuẩn mực, trang phục lịch sự và hành vi phù hợp với quy tắc ứng xử chung của xã hội.

Ví dụ thực tế: Khi tổ chức phiên phát sóng giới thiệu thời trang công sở, người tham gia cần lựa chọn trang phục chuyên nghiệp, đúng mô tả sản phẩm như quần tây ống rộng màu xám, đen xanh kết hợp với áo chất liệu linen. Việc ăn mặc đúng chuẩn mực không chỉ thể hiện tính chuyên nghiệp mà còn đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định về hình ảnh.

Thực hiện thao tác dừng phát sóng và xóa nội dung khi có vi phạm

Trong quá trình đang phát trực tiếp, nếu người livestream tự phát hiện ra sản phẩm có lỗi, hoặc nhận được yêu cầu khẩn cấp từ cơ quan chức năng hoặc từ chính người bán, họ phải thực hiện thao tác ngắt kết nối phiên phát sóng và xóa toàn bộ video lưu trữ trên hệ thống.

Các giải pháp kỹ thuật và thủ tục pháp lý cần chuẩn bị

Việc đáp ứng các quy định mới đòi hỏi doanh nghiệp phải tiến hành rà soát song song hai yếu tố: thủ tục hành chính và hạ tầng kỹ thuật website.

Thực hiện thủ tục thông báo và đăng ký website với cơ quan chức năng

Trước khi ra mắt tính năng livestream cho phép khách hàng đặt đơn trực tiếp, doanh nghiệp phải hoàn thiện hồ sơ thực hiện thủ tục như

• Thông báo website với Bộ Công Thương.
• Thông báo ứng dụng với Bộ Công Thương
• Đăng ký website với Bộ Công Thương
• Đăng ký ứng dụng với Bộ Công Thương

Hệ thống biểu mẫu trực tuyến và tài liệu pháp lý của công ty cần được cập nhật đúng quy định.

Tối ưu hóa hệ thống kỹ thuật và cấu trúc website

Luồng truy cập từ các phiên livestream thường tăng đột biến. Bộ phận quản trị website cần thực hiện các hạng mục kiểm tra kỹ thuật chi tiết:

• Kiểm tra các chỉ số Core Web Vitals: Đảm bảo tốc độ hiển thị nội dung và tốc độ phản hồi của trang web đạt mức tối ưu, ngăn chặn tình trạng quá tải máy chủ khi lượng người dùng truy cập mua hàng tăng cao.

• Cấu hình tệp robots.txt và XML sitemaps: Rà soát lại việc điều hướng hệ thống thu thập dữ liệu tự động; cần thiết lập đúng cấu trúc tệp XML sitemaps để các trang sản phẩm được giới thiệu trên livestream được lập chỉ mục nhanh chóng, đồng thời sử dụng tệp robots.txt để chặn thu thập các trang không cần thiết nhằm tiết kiệm ngân sách thu thập dữ liệu.

Danh sách câu hỏi thường gặp về quy định livestream

Luật Thương mại điện tử 2025 bắt đầu phạt các vi phạm livestream từ ngày nào?

Các quy định quản lý hoạt động livestream bán hàng bắt đầu có hiệu lực thi hành và áp dụng các chế tài xử lý kể từ ngày 01/07/2026.

Nền tảng thương mại điện tử được định nghĩa như thế nào trong bối cảnh này?

Nền tảng được tính là nền tảng thương mại điện tử phục vụ livestream khi hệ thống đó cho phép phát hình ảnh, âm thanh trực tiếp và có cung cấp tính năng để người dùng đặt hàng trực tuyến ngay trên nền tảng.

Trách nhiệm của người bán hàng khi thuê người livestream là gì?

Căn cứ Điều 23 của Luật Thương Mại Điện Tử 2025, người bán có trách nhiệm phải cung cấp toàn bộ giấy phép kinh doanh, chứng nhận chất lượng hàng hóa và văn bản xác nhận nội dung quảng cáo cho nền tảng quản lý và cho người thực hiện livestream trước khi phiên phát sóng diễn ra. Nếu có sai phạm, người bán phải chủ động yêu cầu dừng phát sóng.